Λήμματα στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη
Περάστε τον κέρσορα πανω από την εικόνα
ή κάντε click για να μεγεθύνετε.

Λήμματα στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη

Νίκος Καζαντζάκης

ΛΗΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΣΤΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗ [1927-1931]

Σημειώνει στον Πρόλογό του ο Εκδότης-Επιμελητής Δρ Πάτροκλος Σταύρου: «...Ο Νίκος Καζαντζάκης κατόρθωσε να μεγαλουργήσει και να εδραιωθεί ως κλασσικός στο παγκόσμιο λογοτεχνικό και εν γένει πνευματικό στερέωμα. Ασχολήθηκε επιτυχώς με τα περισσότερα είδη τού γραπτού λόγου, έστω και αν σε μεγάλο μέρος τού αναγνωστικού κοινού έγινε γνωστός και αγαπητός ως δημιουργός εξαίσιων μυθιστορημάτων. Με την παρούσα έκδοσή μας ευελπιστούμε να φωτιστεί μια από τις πιο “ειδικές” πτυχές τής πνευματικής δραστηριότητάς του, η επιστημονική. Η φήμη του ως πολυδιαβασμένου “σοφού” και λογίου δεν άφησε ασυγκίνητο τον Κώστα Ελευθερουδάκη, ο οποίος εφιλοδόξησε να προσφέρει στους συγχρόνους του, αλλά και στις επερχόμενες γενεές, ένα σοβαρό, φροντισμένο και αξιόπιστο εγκυκλοπαιδικό λεξικό. Και, με τη βοήθεια βεβαίως των συνεργατών του, τα κατάφερε. Ένας από τους συνεργάτες αυτούς ήταν και ο Νίκος Καζαντζάκης, ο οποίος συνέταξε άρθρα για ποιητές, λογοτέχνες, ιστορικούς και επιστήμονες, για φιλολογίες, θρησκείες και χώρες, και μάλιστα περισσότερα από όσα τελικά περιελήφθησαν ως λήμματα στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη (Αθήνα, 1927-1931)...»

Η συν-Επιμελήτρια Δρ Μαρία Γιουρούκου γράφει, μεταξύ άλλων, στο δικό της Σημείωμα: «...Μπροστά στα μάτια μας ξεδιπλώνεται μία συμπληρωματική πτυχή τού Νίκου Καζαντζάκη, η οποία συνήθως λανθάνει υπό το βάρος τής λογοτεχνικής του ταυτότητας. Εδώ φανερώνεται ο ερευνητής, ο στιβαρός γνώστης τής ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, της παγκόσμιας ιστορίας και τέχνης, ο επιστήμων ο οποίος με την ευρυμάθεια και την γλωσσομάθειά του έχει την άνεση και την δυνατότητα να προσεγγίσει πρωτότυπη βιβλιογραφία, και κρίνεται ως ο πλέον κατάλληλος για να συντάξει λήμματα που μέχρι σήμερα –ογδονταπέντε χρόνια αργότερα– δεν παύουν να συνιστούν αξιόπιστη πηγή, όπου μπορεί να προστρέξει κάθε ενδιαφερόμενος...» Ακόμη: «Μέσα από τον κατάλογο των ευρεθέντων λημμάτων, συντάκτης των οποίων δηλώνεται ο Καζαντζάκης, αντικρίζει ο αναγνώστης λαμπρά ονόματα από το στερέωμα του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πολιτισμού. Ο εξειδικευμένος μελετητής τού έργου του εύκολα θα εντοπίσει και θα αναγνωρίσει τους άξονες που καθόρισαν τη σκέψη του και τον απασχόλησαν στα συγγράμματά του: η φιλοσοφία, η θρησκεία, η ηθική, η κριτική, η λογοτεχνία, η ποίηση, η ιστορία, ο πολιτικός στοχασμός, οι καλές τέχνες, και οι ειδικές γνώσεις του περί Γάλλων (πάνω από τα μισά λήμματα που φέρουν την υπογραφή του αφορούν μορφές των Γαλλικών Γραμμάτων), Γερμανών, Ρώσων, Ισπανών, Ιταλών, ʼγγλων κ.ά., αποκαλύπτουν τον γνώριμο Καζαντζάκη...»

Ο Νίκος Καζαντζάκης, παρ’ ότι ταξίδευε και διατελούσε σε ασφυκτική ενίοτε οικονομική στενότητα, αγωνιζόταν να συλλέξει στοιχεία για τα πρόσωπα και θέματα για τα οποία συνέτασσε τα εγκυκλοπαιδικά του λήμματα. Ο ερευνητικός του δρόμος δεν υπήρξε σπαρμένος με ρόδα, καθώς δεν έβρισκε στοιχειώδη βοηθήματα ακόμη και σε κεντρικές βιβλιοθήκες μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών.

Ωστόσο, κατόρθωσε να συνθέσει περισσότερα από δύο εκατοντάδες λήμματα για το Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη· άλλα δημοσιεύθηκαν με την υπογραφή του, άλλα ανωνύμως. Ο μέγας βιβλιογράφος Γ. Κ. Κατσίμπαλης εντόπισε και κατέγραψε τα περισσότερα από τα ενυπόγραφα. Μετά από σχολαστική έρευνα και φιλολογικό έλεγχο, στην έκδοσή μας περιλαμβάνονται πάνω από πενήντα επιπλέον λήμματα. 

Στην έκδοση Σεπτεμβρίου 2011, εκτός από τα προλογικά-εισαγωγικά κείμενα των επιμελητών Δρος Πατρόκλου Σταύρου και Δρος Μαρίας Γιουρούκου, και τα ενυπόγραφα λήμματα του Νίκου Καζαντζάκη στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη, περιλάβαμε και Παράρτημα, το οποίο αποτελείται από τις εξής ενότητες: 

ΠΑΡΟΡΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Επιδιώκοντας να μην αλλοιώσουμε την αυθεντική εικόνα και τον χαρακτήρα του Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού, προχωρήσαμε στις ελάχιστες δυνατές επεμβάσεις στο “σώμα” των λημμάτων. Θα ήταν, όμως, άδικο να μη διατυπωθούν κάποιες επισημάνσεις που κυρίως προέκυψαν από σύγχρονη βιβλιογραφική έρευνά μας. ʼδικο τόσο για τον σύγχρονο αναγνώστη, όσο και για τον κόπο και την αξία τής εργασίας τού Καζαντζάκη, του οποίου ο γραφικός χαρακτήρας ταλαιπώρησε ουκ ολίγους στοιχειοθέτες, με αποτέλεσμα πολλά από τα στοιχεία που εκείνος παρέθετε (ιδίως βιβλιογραφικού χαρακτήρα) να μην μεταγράφονται σωστά κατά τη στοιχειοθεσία. Τέτοιες και άλλες παρανοήσεις ή ανακρίβειες, για πληροφορίες που παρουσιάζονται στα εκδοθέντα άρθρα, καταγράφονται στο συγκεκριμένο τμήμα τού Παραρτήματος.

ΑΜΦΙΒΟΛΑ

Παρατίθενται ζητήματα και προβληματισμοί για το κατά πόσον κάποια λήμματα ή τμήματα λημμάτων στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη οφείλονται ή όχι στον Νίκο Καζαντζάκη.

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Α΄ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΤΟΥ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ

από τον εκδότη Κώστα Ελευθερουδάκη, μεταφερμένος αυτούσιος από τον τόμο 1 (1927) του Λεξικού. Ένα διαφωτιστικό κείμενο ιστορικής σημασίας, όπου εκτίθενται οι σκοποί, η μεθοδολογία και οι αρχές του Εκδότη και της Συντακτικής ομάδας τού Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού Ελευθερουδάκη.

 

Ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΛΗΜΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥΜΕΝΟΣ ΣΤΟ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗ

Ο Νίκος Καζαντζάκης συνέταξε λήμματα για το Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη. Όμως, λήμματα συντάχθηκαν και για τον ίδιο, στο ίδιο εγκυκλοπαιδικό λεξικό: ένα σύντομο στην Α΄ έκδοση, από τον συμπατριώτη, φίλο και μετέπειτα βιογράφο του Παντελή Πρεβελάκη, και ένα εκτενέστερο στη Β΄ έκδοση, από τη λόγια φίλη του Τέα Ανεμογιάννη.

 

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΛΗΜΜΑΤΩΝ

σε δύο τμήματα, ελληνικό και ξενόγλωσσο. Τα λήμματα καταγράφονται αλφαβητικώς, στη σωστή ορθογραφία τους, έστω και αν μερικά από αυτά απαντούν στο Λεξικόν με μικρά σφάλματα ή παραλείψεις. Επίσης, παρατίθεται βασική βιβλιογραφία, με τίτλους έγκυρων εγκυκλοπαιδικών λεξικών και εγκυκλοπαιδειών, έντυπων και ηλεκτρονικών, που χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο και την επαλήθευση στοιχείων που περιέχονται στα λήμματα.Ας σημειωθεί ότι στην έκδοση αναπαράγονται τα καλαίσθητα χαρακτικά πορτραίτα λημματογραφούμενων προσώπων που συνόδευαν τα λήμματα στο Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη, και φωτογραφίες τού Νίκου Καζαντζάκη με τον Κώστα Ελευθερουδάκη και τον Παντελή Πρεβελάκη.Η έκδοση Λήμματα του Νίκου Καζαντζάκη στο “Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν” Ελευθερουδάκη παρουσιάστηκε επισήμως στην Α΄ Θεματική Ενότητα του Συμποσίου «Νίκος Καζαντζάκης, στα ίχνη του Ανθρώπου και του Δημιουργού», που διοργανώθηκε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ (ΠΑΤΡΟΚΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΥ) στο Πολιτιστικό Κέντρο τού UIndyAthens στην Πλάκα στις 26 Οκτωβρίου 2011, 54η επέτειο θανάτου τού Νίκου Καζαντζάκη. Με αφορμή την έκδοση των Λημμάτων έγιναν τέσσερις ενδιαφέρουσες επιστημονικές ανακοινώσεις. Περισσότερες πληροφορίες, καθώς και φωτογραφίες, μπορείτε να βρείτε στην κατηγορία ΝΕΑ, Δελτία Τύπου (Δ.Τ. 13ης Νοεμβρίου 2011).

Συνέχεια Περιγραφής...

  • Κατηγορία: ΑΛΛΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
  • Βιβλιοδεσία: Σκληρό εξώφυλλο με χρυσοτυπία
  • Εισαγωγικό σημείωμα: Πάτροκλος Σταύρου, Μαρία Γιουρούκου
  • Διαστάσεις: 21 εκμ × 14.5 εκμ
  • Σελίδες: 341
  • Τελευταία έκδοση/ανατύπωση: 2011
  • ISBN: 978-960-7948-39-7
26,50 €23,85 €
Διαθεσιμότητα  
Copyright 2014 © ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ [ΝΙΚΗ ΣΤΑΥΡΟΥ] © All rights reserved